ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
การขยายโรงงาน

เพิ่มเครื่องจักรเท่าใด จึงต้องขออนุญาต

เส้นแบ่งระหว่างการแจ้งตามมาตรา 19 กับการขยายโรงงานตามมาตรา 18 พร้อมตารางเกณฑ์กำลังเครื่องจักร 6 ช่วง และกับดักเรื่องการนับยอดสะสม

เผยแพร่ อ่าน 6 นาที

การเพิ่มเครื่องจักรมีสองเส้นทางที่ผลต่างกันมาก เส้นทางหนึ่งเพียงแจ้งให้ทราบ อีกเส้นทางหนึ่งต้องได้รับอนุญาตก่อนจึงจะติดตั้งได้ การเข้าใจผิดว่าอยู่เส้นทางแรกทั้งที่จริงอยู่เส้นทางที่สอง ทำให้เครื่องจักรที่ซื้อมาแล้วเดินไม่ได้ และอาจเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย

เกณฑ์ตัดสิน

เกณฑ์ไม่ได้เป็นตัวเลขเดียวตายตัว แต่ขึ้นกับกำลังเครื่องจักรที่โรงงานมีอยู่เดิมตามสิทธิ โรงงานเล็กเพิ่มนิดเดียวก็ถึงเกณฑ์ ส่วนโรงงานใหญ่ต้องเพิ่มมากกว่าจึงจะถึง

กำลังที่เพิ่มแล้วถือเป็นการขยายโรงงาน
กำลังเครื่องจักรตามสิทธิเดิมเพิ่มขึ้นตั้งแต่
ไม่เกิน 100 แรงม้า50 แรงม้า
เกิน 100 ถึง 500 แรงม้า100 แรงม้า
เกิน 500 ถึง 1,000 แรงม้า200 แรงม้า
เกิน 1,000 ถึง 2,000 แรงม้า300 แรงม้า
เกิน 2,000 ถึง 3,000 แรงม้า400 แรงม้า
เกิน 3,000 แรงม้า500 แรงม้า

ถึงเกณฑ์ — ต้องขออนุญาตก่อน

มาตรา 18
ห้ามมิให้ผู้รับใบอนุญาตขยายโรงงาน เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาต การขอขยายโรงงานและการให้ขยายโรงงาน ตลอดจนการอุทธรณ์คำสั่งไม่ให้ขยายโรงงาน ให้นำมาตรา 12 มาตรา 13 และมาตรา 16 มาใช้บังคับโดยอนุโลม

คำว่า “ห้าม เว้นแต่ได้รับอนุญาต” หมายความว่าต้องได้รับอนุญาตก่อนลงมือ ไม่ใช่ติดตั้งไปก่อนแล้วค่อยยื่นตามหลัง ในทางปฏิบัติคือยื่นแบบ ร.ง.3 แล้วรอผล

ยังไม่ถึงเกณฑ์ — แจ้งอย่างเดียว

มาตรา 19
การเพิ่มจำนวน เปลี่ยน หรือเปลี่ยนแปลงเครื่องจักรที่ยังไม่ถึงขั้นขยายโรงงาน ให้แจ้งเป็นหนังสือต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในสามสิบวัน

กับดักที่ทำให้หลายโรงงานพลาด

ยอดที่เคยแจ้งตามมาตรา 19 ไว้แล้วจะถูกนำมารวมกับการเพิ่มครั้งใหม่ เพื่อเทียบกับเกณฑ์ขยายโรงงาน ไม่ใช่เริ่มนับใหม่ทุกครั้ง โรงงานที่ทยอยเพิ่มครั้งละน้อย ๆ หลายรอบโดยคิดว่าแต่ละรอบไม่ถึงเกณฑ์ จึงอาจเข้าข่ายขยายโรงงานไปแล้วโดยไม่รู้ตัว ประวัติการแจ้งต้องเก็บไว้ให้ครบ

สองกรณีที่กฎหมายแยกไว้ต่างหาก

มาตรา 19/1
หากเป็นกิจการที่เกี่ยวเนื่องกับโรงงานเดิม และดำเนินการในโรงงานหรือที่ดินเดิม ที่ได้รับอนุญาต ให้แจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน
มาตรา 18/1
การขยายเพื่อบำบัดมลพิษหรือลดเหตุรำคาญ และการเปลี่ยนเครื่องต้นกำลัง หรือพลังงานเดิมให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เป็นกรณีที่กฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ

มาตรา 18/1 มีนัยเชิงนโยบายที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบกิจการ เพราะการลงทุนเพื่อลดมลพิษหรือเปลี่ยนไปใช้เครื่องที่ประหยัดพลังงานกว่า ไม่ถูกนับรวมแบบเดียวกับการขยายกำลังผลิต

ลำดับที่ควรทำก่อนสั่งซื้อเครื่องจักร

  1. 01เปิดใบอนุญาตดูกำลังเครื่องจักรตามสิทธิเดิมที่ระบุไว้ ไม่ใช่กำลังที่ใช้จริง
  2. 02รวบรวมยอดที่เคยแจ้งตามมาตรา 19 ทุกครั้งที่ผ่านมา
  3. 03แปลงกำลังของเครื่องที่จะซื้อเป็นแรงม้าเปรียบเทียบให้เป็นหน่วยเดียวกัน
  4. 04นำยอดสะสมบวกยอดใหม่ ไปเทียบกับตารางเกณฑ์ข้างต้น
  5. 05ถ้าถึงเกณฑ์ ให้ยื่นขออนุญาตก่อน อย่าเพิ่งกำหนดวันติดตั้งกับผู้ขาย

ข้อ 1 เป็นจุดที่ผิดกันบ่อยที่สุด หลายโรงงานใช้กำลังจริงที่เดินอยู่มาคำนวณ ทั้งที่กฎหมายอ้างอิงกำลังตามสิทธิที่ระบุในใบอนุญาต

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลข้างต้นเป็นการอธิบายหลักเกณฑ์โดยทั่วไปเพื่อประโยชน์ในการทำความเข้าใจ มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง และไม่ผูกพันหน่วยงานใด การพิจารณาที่เป็นทางการเป็นอำนาจของกรมโรงงานอุตสาหกรรมและสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด ผู้ประกอบกิจการควรตรวจสอบตัวบทฉบับที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันและตรวจเอกสารกับเจ้าหน้าที่ก่อนยื่นจริง

ต้องการหารือรายละเอียด

แจ้งลักษณะกิจการและกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในคำสั่ง (ถ้ามี) เพื่อให้การหารือครั้งแรกได้ข้อสรุปเร็วขึ้น

โทรศัพท์ติดต่อบริษัท